بهرام توتونچی

با توجه به بازی‌های اخیر جام کافکا وضعیت اکنون تیم ملی در دو سطح کلان قابل بررسی است. انتخاب بازیکنان و آرایش تیمی از یک سو، و چالش‌های سیاسی و محدودیت‌های خارجی از سوی دیگر.
تیم ملی ایران با پیروزی یا تساوی مقابل ازبکستان، برای چهارمین دوره پیاپی و هفتمین بار در لیگ جهانی حضور پیدا کرد. این استمرار، نشان‌دهنده تسلط ایران بر رقابت‌های مقدماتی آسیاست.
مهدی طارمی نقش کلیدی در این صعود داشت؛ او دو گل حساس برای کسب تساوی مقابل ازبکستان به ثمر رساند و اکنون با تجربه اروپایی و تعهد فنی بالا (۵۴ گُل ملی) به ستون انگیزشی تیم تبدیل شده. با این حال، دفاع ایران همچنان یکی از نقاط آسیب‌پذیر است؛ در بازی با ازبکستان، گل‌های ساده‌ای دریافت شد که نگرانی‌هایی ایجاد کرده.
 از نظر ترکیب، تیم با میانگین سنی بالایی (بالای 31 سال) مواجه‌ است. البته تجربه برای آرامش تیم مهم است، ولی نیاز جدی به جوان‌گرایی احساس می‌شود که در کنار باتجربه‌ترها آبدیده و با انگیزه شروع به پیشرفت برای حضور در میادین بین‌المللی کنند.
از جهتی هم هدایت امیر قلعه‌نوعی در ۱۴ بازی اخیر که شکست را تجربه نکرده است، نشان از ثبات این تیم دارد، اما نقدهایی بر سبک آرایش بازی و توانایی‌ در مدیریت تاکتیکی و انگیزشی درون‌زمین وجود دارد. که در مبحثی جداگانه به آن خواهیم پرداخت.
چالش‌های سیاسی و محدودیت‌های بین‌المللی مهم‌ترین مانع پیش‌روی حضور تیم ملی ایران و همچنین محدودیت‌های سفر به آمریکای دونالد ترامپ است. ایران در لیست ممنوعیت‌های سفر قرار گرفته و احتمال اینکه هواداران ایرانی نتونند در بازی‌ها حضور پیدا کنند، بسیار بالاست.
با این حال، استثناء برای ورزشکاران، کادر فنی و خانواده آن‌ها مشخصاً در دستور کار قرار گرفته و احتمالاً این افراد امکان ورود خواهند داشت. و این درصد برگزاری بازی‌های تیم ایران را بدون حامی بالا می‌برد.
 در سطح بین‌الملل، فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) باید مشخص نماید که آیا تیم ایران دارای مجوز حضور رسمی در این تورنمنت خواهد بود یا امور سیاسی، بر حضور تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران سایه خواهد افکند. این تصمیم تا زمان قرعه‌کشی در ماه دسامبر مشخص نخواهد شد چون ممکن است با حضور این تیم در گروه‌بندی خاص، اصلا نیاز به لمس خاک کشف شده توسط کریستف‌کلمب نباشد. باید دید تیم ما در گروهی قرار خواهد گرفت که بازی‌هایش فقط در مکزیک برگزار بشود و یا ناگزیر سفر به آمریکا شود.
مسلما با این وضعیت اگر ایران در گروه‌هایی قرار گیرد که بازی‌هایش در آمریکا برگزار شود، ممکن است با چالش‌های بزرگ سیاسی و لجستیکی مواجه شود، مخصوصاً اگر به مرحله‌های بالاتر کند.

جمع‌بندی نهایی
از نظر فوتبالی: تیم ایران با پوشش تجربیات ملی و حضور بازیکنانی همچون سردار آزمون، مهدی طارمی و جهانبخش در خط حمله، شانس نسبی برای عبور از مرحله گروهی دارد اما دفاع نیاز به تقویت و صد البته جوان‌سازی دارد.

از نظر سیاسی و لجستیکی: وضعیت تیم به شدت وابسته به تصمیمات فیفا و آمریکا است. احتمال باقی ماندن در رقابت‌ها هست، ولی حضور بدون هواداران و چالش‌های سفر ممکن است ضربه بزرگی به فضای حمایتی تیم ملی وارد کند.